Αναρτήθηκε από: Nikos | Μαρτίου 18, 2007

Τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι;

Πήγα σήμερα το βράδυ με μια καλή μου φίλη στο «Αττικόν» για να δω επιτέλους τους πολυσυζητημένους 300 του Λιονάιντας, για τους οποίους τόσος ντόρος έχει γίνει και τόσα εκατομμύρια έχουν συρρεύσει στους παραγωγούς και τους συντελεστές – τόσα που νομίζω και οι ίδιοι τρίβουν τα μάτια τους από έκπληξη…

Ομολογώ πως δεν ήξερα το κόμικ του Frank Miller στο οποίο βασίστηκε αυτή η κινηματογραφική μεταφορά, οπότε δεν μπορώ να κρίνω κατά πόσον αυτή είναι επιτυχημένη. Για να διαρρηγνύουν όλοι τα ιμάτιά τους, δεν υπάρχει λόγος να το αρνηθώ. Μπράβο τους που με τη βοήθεια της τεχνολογίας και μόνο δημιούργησαν ένα τόσο πιστό (και επικό) περιβάλλον, αρμόζον σε ένα blockbuster τέτοιων προδιαγραφών. Δεν κρύβω ότι πήγα στην αίθουσα προκατειλημμένος μάλλον αρνητικά για το θέαμα που θα επακολουθούσε. Πείτε με αντιδραστικό, αλλά όταν όλοι ομνύουν σε μια ταινία, είναι σχεδόν σίγουρο ότι εμένα θα μου ξυνίσει και στο τέλος δε θα μου αρέσει. Στην προκειμένη περίπτωση, όποιος ρώτησα ήταν τουλάχιστον ενθουσιασμένος και δήλωνε ότι θα την ξαναπαρακολουθήσει, ενώ εξίσου διθυραμβικές κριτικές είδα και σε διάφορα ιστολόγια που έτυχε να διαβάσω.

Να πω εδώ ότι εσχάτως τα εθνικοπατριωτικά μου αντανακλαστικά είναι μάλλον σε λανθάνουσα κατάσταση (για να μην πω εν υπνώσει), οπότε δεν περίμενα ένα splatter παλιγγενεσίας για να βγω τρέχοντας στη Σταδίου για να ψάξω για πανοπλία – εν ανάγκη να πάρω αυτήν του Κολοκοτρώνη. Παρ’όλα αυτά, η ταινία δε με απογοήτευσε καθόλου – τουναντίον. Υπενθυμίζω εδώ ότι συνήθως μου αρέσουν οι γλυκανάλατες ταινίες, και οι «300» είχαν όλες τις προοπτικές για να ΜΗ μου αρέσουν… Εντούτοις βρήκα την όλη παραγωγή καλοδουλεμένη, την ιστορία ειπωμένη χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις, και με σημαντικό άξονα γύρω από τον οποίο περιστράφηκε η ιστορία το εξιδανικευμένο σπαρτιατικό δίπτυχο «Honour and Respect». Σε πάμπολλες στιγμές στην ταινία αυτό μου έκανε εντύπωση. Στα συν επιπλέον προσθέτω και την *συγκλονιστική* απαγγελία του «ω ξειν, αγγέλειν Λακεδαιμονίοις, ότι τήδε κείμεθα, τοις κείνων ρήμασι πειθόμενοι» στο τέλος από τον αφηγητή, λίγο πριν τη μάχη των Πλαταιών. Έξυπνο πέρασμα και τελείωμα, πολύ έξυπνο.

Όπως επισημαίνω και στον τίτλο του post αυτού όμως, αυτό που με προβλημάτισε πάρα πολύ στη συνέχεια (και με τριβέλιζε και τις ημέρες πριν δω την ταινία, γι’αυτό ίσως και να το απέφευγα ή τουλάχιστον να μην το επεδίωκα με ζέση) ήταν αυτό ακριβώς το ερώτημα. Εμείς οι απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων εν γένει, πειθόμεθα τοις κείνων ρήμασι; Πάρα πολύ εύστοχα το λέει ο neofitos στα post του «300 φλώροι» αλλά και «300». Αν οι 300 εκείνοι Σπαρτιάτες ήξεραν από μια μεριά ποιοι θα είναι οι απόγονοί τους που κληρονομικώ δικαιώματι έχουν εργολαβικά αναλάβει την ιστορική συνέχειά τους – και κομπάζουν για τις νίκες και τη δόξα του αρχαίου κόσμου ρουφώντας το φραπεδάκι στην πλατεία, σίγουρα θα έπαιρναν και όλα τα αρσενικά παιδιά τους στη μάχη, ώστε να μη μείνει Σπαρτιάτης για Σπαρτιάτης.

Το χειρότερο είναι ότι όσο πιο τζάμπα φραπεδόμαγκας είναι κάποιος, τόσο περισσότερο θωρακίζεται πίσω από το αρχαίο-ελληνιστικό-βυζαντινο-επαναστατικό κλέος (διαλέξτε και πάρτε) και εκεί που παίζει το κομπολογάκι του και τραβάει τζούρα από το τσιγαράκι του νιώθει περηφάνεια και ολοκλήρωση, επειδή είναι ευθύς απόγονος του Περικλή, του Σωκράτη, του Λεωνίδα και του Αλέξανδρου. Και αυτό δημιουργεί με τη σειρά του μια φαυλοκυκλική κατάσταση που επιτείνει την εθνική ψύχωση του περιούσιου λαού που μας διακατέχει παλαιόθεν. Τι κάνουμε εμείς σήμερα για να σταθούμε στο ύψος των ιδανικών που μας κληροδότησαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, λοιπόν; Συνήθως οχυρωνόμαστε πίσω από την ύπαρξή τους, έχουμε τη βαθιά πεποίθηση ότι όλοι, και ο Θεός ο ίδιος, μας χρωστάνε και αποκτούμε μια υπερφίαλη συμπεριφορά με σαθρά θεμέλια.

Είχα μπει σε ένα ταξί τις προάλλες, και έπεσα πάνω σε έναν γελοίο ταρίφα που ενώ είχε σταματήσει το σχολείο στην Πρώτη Γυμνασίου («για να μην μπει στα γρανάζια του συστήματος», όπως περήφανα έλεγε), είχε το θράσος να βγάζει φιλιππικούς κατά των νεοελλήνων, της παιδείας, της χώρας, ο,τιδήποτε του ερχόταν στο μυαλό. Πιπιλίζοντας μόνιμα την αποστροφή «Ελληνάρα», χωρίς να συνειδητοποιεί ότι την ίδια στιγμή ενσάρκωνε ο ίδιος το χειρότερο πρότυπο αυτού που καθύβριζε σκαιά. Direct link με Λεωνίδα και τζάμπα μαγκιά κι αυτός ο τύπος, είχε λύσει το πρόβλημά του – εφ’όσον ήταν Έλλην (και δη «ψαγμένος», κατά τα λεγόμενά του), είχε πιάσει τον παπά από εκεί που ξέρουμε και μπορούσε να κράζει ανενόχλητος τους πάντες και τα πάντα. Νόμιζε ότι «μου την είπε» υποχρεώνοντάς με να φορέσω ζώνη (ξέρετε πώς αντιδρούν οι 999 στους 1000 ταξιτζήδες αν κάποιος το κάνει) και μέσα του ένιωσε σίγουρα «ανώτερος» και «σωστός» – ενώ παράλληλα φώναζε σε ανυποψίαστους περαστικούς «είστε Μάο-μάο ρεεε!»

Αυτή η επαχθής νοοτροπία σαν καρκίνωμα έχει διαπεράσει όλες τις πτυχές της ελληνικής κοινωνίας, και μετά αναρωτιόμαστε γιατί τρώμε τις σφαλιάρες τη μία μετά την άλλη. ΄Αλγος. Άγος.

Η σκέψη εδώ, είναι σχεδόν ποινικοποιημένη. Η δράση, ομοίως. Ο ωχαδελφισμός και η λαμογιοποίηση κυβερνάν, και όσο κανείς δεν κάνει κάτι για αυτό τα πράγματα θα γίνονται όλο και χειρότερα. Όχι ότι θα αλλάξει κάτι ριζικά – κάθε άλλο. Η ευδαιμονία που εξαπλώνεται (μαζί με τη δυστυχία που σαν σαράκι τρώει τις σάρκες) το απαγορεύουν. Απλά νιώθω μερικές φορές ότι συλλογικά οδεύουμε προς μια κατάσταση πλήρους απάθειας και νωθρότητας. numb. Comfortably numb, αν θέλετε. Σε τίνων τα ρήματα πειθόμαστε σήμερα;

«Tonight we dine in Hell», φώναξε ο Λεωνίδας στους λίγους εναπομείναντες (και ηρωικά πεσόντες) πολεμιστές του. Εμείς αφού τσακίσαμε το popcorn και τα Νάτσος, αφού πετάξαμε όλα τα απομεινάρια στην κινηματογραφική αίθουσα ανακράξαμε έμπλεοι εθνικής υπερηφάνειας: «Tonight we dine at Applebee’s» (που λέει και ο Νεόφυτος), και ελαφρά τη καρδία με φουσκωμένα τα πνευμόνια με μια δόξα την οποία καταληστέψαμε, αλλάξαμε πλευρό…

ΥΓ1: Διαβάστε κι εδώ την «πολιτική» διάσταση του θέματος με όρους τρέχουσας επικαιρότητας

ΥΓ2: Παρ’όλα αυτά, για να «ισορροπήσω» λίγο και σχετικά με τους αρχαίους Σπαρτιάτες, που μόνο θεματοφύλακες της δημοκρατίας δεν ήταν, έψαξα λίγο περισσότερο στα μπλογκς και ανακάλυψα αυτό το post από τον Αλέξανδρο που θέτει και μια άλλη – εξίσου σκληρή αλλά και δίκαιη – παράμετρο στα πράγματα. Totalitarian η αρχαία Σπάρτη, αλλά στην ταινία τουλάχιστον έγινε ειδική μνεία στον «ευγενή» (noble) χαρακτήρα της θυσίας «για την πατρίδα» – θέμα τιμής και σεβασμού, που λέω και στο κυρίως σώμα του post…

Advertisements

Responses

  1. Απλα μια καλη ταινια και τιποτε παραπανω,με προπαγανδιστικους ομως σκοπους…

  2. @πρεζα tv: συμφωνώ μαζί σου, αν και δε με απασχόλησαν τόσο πολύ οι προπαγανδιστικοί σκοποί της ίδιας της ταινίας…πιστεύω ότι ο καθένας σκεπτόμενος άνθρωπος έχει το αισθητήριο και το κριτήριο φιλτραρίσματος – και απόρριψης- της προπαγάνδας. Η συλλογιστική, που ίσως αδέξια ανέπτυξα, έχει να κάνει με προσωπικές μου σκέψεις πάνω στην ταινία, όχι με μηνύματα που μου πέρασε η ίδια 🙂

  3. τι να σου πω

    εμένα πάντως δεν μου γυάλισε και δεν νομίζω και να την ξαναδώ

    ωραία περιπέτεια γαμάουα εφφέ αλλά ούτε καμία ιδιαίτερη πλοκή έχει και ούτε και μου φαίνεται να περνάει κανένα «ηθικό δίδαγμα»

    σε αντίθεση με το V for Vendetta που είδα επιτέλους τις προάλλες και μου έμεινε!

  4. Ο Ξέρξης δεν έμοιαζε στον Κωστέτσο;

  5. Κι εμένα δεν με τρέλανε, αλλά μου έμειναν κυρίως εικόνες, και σε λίγο καιρό δεν θα θυμάμαι ούτε την πλοκή που ανέπτυσσε. Θα την ξανάβλεπα εν αντιθέσει με τον Derek, αλλά σε κάποια χρόνια:) Όσο για το προπαγανδιστική, μπορεί να το κάνει αυτό, αλλά δεν είμαι σίγουρος αν αυτός είναι ο σκοπός της, πχ αν έβγαινε πριν από 3-4 χρόνια, δεν νομίζω να υπήρχε αυτή η υπόνοια. Αλλά έχει αναπτυχθεί αρκετά αυτό το θέμα 😀

  6. mia arketa kali tainia me gnomona panta tin metafora tis stin megali othoni apo ena comic.Arketa kala efe,poli kala soundtracks kai mia orea (anamenomeni) ploki tou olou ergou pistevo pos aksize ton kopo pou piga kai tin eida an kai eimoun ki ego arketa epifilaktikos me to olo zitima

  7. @Derek: Συμμερίζομαι την άποψή σου. Εντάξει, ωραία πέρασαν οι 2 ώρες στο σινεμά, αλλά το V for Vendetta σκέφτομαι πως το έχω δει ήδη κι εγώ πέντε φορές. Πολλά μηνύματα εκεί… 😉 Οι ιδέες είναι αλεξίσφαιρες.

    @artech: ΚΑΡΜΠΟΝ όμως! Και λίγο σε Λάκη Γαβαλά έφερνε, εκεί που μάτωσε από το δόρυ του Λιονάιντας.

    @WorldCitizeN: Κι εγώ καταλήγω στο ότι δεν ήταν προπαγανδιστική, όσο και αν οι καιροί μας είναι πονηροί και θα μπορούσε να είναι. Βέβαια η προπαγάνδα, συνάδελφε, δεν εξαντλείται μόνο στην ίδια την ταινία, όπως ξέρουμε…αλλά και σε όλη τη φιλολογία γύρω της. Προς το παρόν όλο αυτό έχει λειτουργήσει σαν την καλύτερη διαφήμιση.

    @kostas…: Απλά άξιζε τον κόπο να περάσεις ευχάριστα ένα Σαββατόβραδο στο σινεμά. Όντως είχε ωραία μουσική.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Kατηγορίες

Αρέσει σε %d bloggers: